Na tientallen jaren van achteruitgang beleeft de Noord-Atlantische walvispopulatie een ongewone babyboom, waarbij in het huidige afkalfseizoen minstens 21 kalveren worden geboren – een aanzienlijke stijging ten opzichte van de 11 vorig jaar. Deze zeldzame stijging van het aantal geboorten biedt een sprankje hoop voor een soort die op de rand van uitsterven staat, maar experts benadrukken dat overleving op de lange termijn verre van gegarandeerd is.
Een soort op de rand
De populatie Noord-Atlantische walvissen is gekelderd van duizenden in de 18e en 19e eeuw tot slechts 384 exemplaren vandaag de dag, als gevolg van de ongecontroleerde commerciële walvisvangst. Ondanks enige bescherming wordt de soort nog steeds geconfronteerd met ernstige bedreigingen: aanvaringen met schepen en verstrikking in vistuig blijven de belangrijkste doodsoorzaken. In 2017 stierven in slechts zes maanden tijd maar liefst 18 walvissen, wat de kwetsbaarheid van de bevolking benadrukt.
De recente toename van het aantal geboorten is weliswaar bemoedigend, maar verandert niets aan het fundamentele risico waarmee de walvissen worden geconfronteerd. Eén enkele groep aanvaringen of verwikkelingen zou de vooruitgang snel kunnen keren, zoals op tragische wijze wordt geïllustreerd door de dood van een jong kalf, getroffen door een schip voor de kust van Georgië, ondanks aanvankelijk optimisme en publieke waarnemingen.
Individuele verhalen in een collectieve strijd
Onderzoekers als Julie Albert van het Blue World Research Institute volgen al tientallen jaren individuele walvissen. Het geval van ‘Callosity Back’, een walvis die in 2007 werd geïdentificeerd aan de hand van unieke markeringen op haar huid, is een voorbeeld van de langetermijnmonitoringinspanningen. Haar recente terugkeer naar Florida met een kalf na 19 jaar is een kleine overwinning, maar verandert niets aan de bredere crisis.
De emotionele tol van degenen die zich inzetten om deze walvissen te beschermen is hoog. Fotograaf Joel Cohen vertelt over het verdriet bij het documenteren van de dood van een kalf na een aanvaring met een schip, een trauma dat hem blijft achtervolgen. Ondanks dergelijke verliezen benadrukken natuurbeschermers de veerkracht van de soort, waarbij ze opmerken dat sommige vrouwtjes opnieuw zijn bevallen na eerdere kalfssterfte.
Instandhoudingsinspanningen en resterende uitdagingen
Om de bedreigingen te verzachten heeft Canada een dynamisch visserijbeheer ingevoerd, waarbij gebieden tijdelijk worden gesloten voor de visserij als er walvissen aanwezig zijn. Vooruitgang op het gebied van trackingtechnologie, waaronder het gebruik van zweefvliegtuigen op zee, helpt ook het aantal aanvaringen met schepen te verminderen. Deze maatregelen vereisen echter consistente handhaving en brede acceptatie om effectief te zijn.
Onderzoekers blijven het gedrag van walvissen bestuderen, waaronder het gebruik van fotogrammetrie om de zwangerschap te beoordelen en het analyseren van fecale monsters op hormoonniveaus. Deze inspanningen leveren cruciale gegevens op, maar uiteindelijk hangt het lot van de Noord-Atlantische walvis af van aanhoudend menselijk ingrijpen.
Ondanks de uitdagingen blijven natuurbeschermers hoopvol. De recente babyboom, gecombineerd met voortdurende verbeteringen in de regelgeving en een groter bewustzijn, suggereert dat herstel mogelijk is, maar alleen als de soort voortdurende bescherming krijgt. De toekomst van de Noord-Atlantische walvis staat op het spel, afhankelijk van een combinatie van wetenschappelijk toezicht, handhaving van de regelgeving en publieke waakzaamheid.
