Chris Hayes, gospodarz programu MSNBC All In, spędził lata na badaniu, w jaki sposób uwaga stała się najcenniejszym zasobem współczesnego życia. Jego ostatnia rozmowa odsłania surową rzeczywistość: do 2025 roku wojna, polityka, a nawet dziennikarstwo będą w coraz większym stopniu definiowane przez nieubłagane wymagania ekonomii uwagi. Pytanie nie brzmi, czy wydarzenia są ważne, ale jak dobrze sprawdzają się jako treść.
Skuteczność imperializmu
Niedawna eskalacja stosunków między USA i Izraelem a Iranem ilustruje tę dynamikę. Działania militarne to nie tylko decyzje strategiczne, ale także starannie zainscenizowane widowiska, mające na celu przyciągnięcie maksymalnej uwagi. Zwłaszcza administracja Trumpa opanowała sztukę „przekształcania imperializmu w treść”, organizowania agresywnych działań, takich jak strajki na sądy cywilne, a następnie transmitowania ich jako dramatycznych, niemal filmowych wydarzeń.
To nie jest nowe; Hayes wskazuje na precedensy historyczne, takie jak sensacyjne doniesienia o wojnie hiszpańsko-amerykańskiej w gazetach Hearsta. Dzisiejszą różnicą jest skala i szybkość. Imperialne ambicje są teraz opakowane w „nieskończenie przewijane pionowe kanały wideo”, nieubłagany, algorytmiczny strumień, który zarabia na konfliktach w czasie rzeczywistym.
Kluczem nie jest unikanie tej historii – Stany Zjednoczone toczą wojnę z Iranem – ale powstrzymanie się od chęci wzmocnienia spektaklu bez kontekstu. „Pornografia wojenna”, jak ją nazywa Hayes, wzmacnia dynamikę, która napędza agresję szukającą uwagi.
Dylemat dziennikarza
Hayes przyznaje, że sam jest „handlarzem uwagą”. Prowadzi program telewizyjny, publikuje podcast, a nawet uczestniczy w pionowym szaleństwie wideo. Wyzwaniem nie jest powstrzymywanie się od systemu, ale poruszanie się po nim w sposób etyczny. Jego podejście: upewnij się, że przyciągasz uwagę treścią, a nie manipulacją.
Podaje przykład tego, jak agresywne działania Trumpa w Minnesocie – w tym śmiertelne strzelaniny i porwania – przyniosły odwrotny skutek, zwracając uwagę na niego. To ilustruje punkt krytyczny: algorytm nie zawsze nagradza sensację. Czasami nadmiar może mieć charakter autodestrukcyjny.
Uwaga dotycząca fetyszu towarów
Książka Hayesa Call of the Sirens dowodzi, że uwaga została utowarowiona jak praca podczas rewolucji przemysłowej. Proces ten rozpoczął się od komercyjnych billboardów i gazet groszowych, gdzie mierzono widownię i sprzedawano ją reklamodawcom. Dziś giganci technologiczni mają dostęp do miliardów użytkowników i aukcji danych mikrosekundowych, zamieniając widzów w niezwykle wydajny rynek.
Utowarowienie uwagi jest teraz nieuniknione. Nawet dziennikarze muszą w tym uczestniczyć, tworząc pionowe filmy i konkurując nie tylko z innymi serwisami informacyjnymi, ale z całą treścią, jaką kiedykolwiek stworzono. Brak uczestnictwa oznacza utratę ubezpieczenia.
Przyszłość uwagi
Podstawowe napięcie pozostaje takie samo: jak dostarczać wiadomości, nie dając się pochłonąć ekonomii uwagi. Hayes sugeruje skupienie się na treści, nie pozwalanie politykom dyktować narracji i uznanie, że uczestnictwo – nawet krytyczne zaangażowanie – jest teraz nieuniknione. Pytanie nie brzmi, czy możemy uciec od systemu, ale czy możemy go zmienić tak, aby służył czemuś więcej niż niekończącemu się zaangażowaniu.
Rzeczywistość jest taka, że rywalizacja o uwagę jest stałym elementem współczesnego życia, a stawka jest wyższa niż kiedykolwiek. Celem nie jest ignorowanie gry, ale granie w nią świadomie, uczciwie i z jasnym zrozumieniem sił biorących udział w grze.
