Miljardair en Californische gouverneurskandidaat Tom Steyer heeft een ingrijpend voorstel onthuld om werknemers te beschermen tegen de economische ontwrichtingen veroorzaakt door kunstmatige intelligentie. Het plan concentreert zich op een gegarandeerd banenprogramma voor degenen die ontheemd zijn door automatisering, gefinancierd door een nieuwe ‘symbolische belasting’ op grote technologiebedrijven.
Dit is de eerste keer dat een kandidaat voor de hele staat een dergelijke specifieke belofte heeft gedaan, waardoor Californië wordt gepositioneerd als een potentiële pionier in het beheersen van de sociale kosten van AI-adoptie. Steyer stelt dat de technologie zonder proactieve interventie de economie van de staat zou kunnen ‘uithollen’, waardoor jonge mensen en zittende werknemers kwetsbaar zouden worden voor langdurige werkloosheid.
De werking van het voorstel
De kern van de strategie van Steyer bestaat erin grote technologiebedrijven een kleine fractie van een cent te belasten voor elke eenheid gegevens die door AI-systemen wordt verwerkt. De gegenereerde inkomsten zouden naar een Golden State Sovereign Wealth Fund vloeien.
In plaats van eenvoudigweg geld uit te delen, zou het fonds strategisch worden geïnvesteerd in openbare infrastructuurprojecten die zijn ontworpen om nieuwe werkgelegenheidskansen te creëren. Belangrijke investeringsgebieden zijn onder meer:
- Woningbouw om het chronische tekort in de staat aan te pakken.
- Uitbreiding van de gezondheidszorg om de toegang en betaalbaarheid te verbeteren.
- Modernisering van de energie-infrastructuur ter ondersteuning van de groene doelstellingen van Californië.
Steyer benadrukt dat het initiatief niet alleen gaat over onmiddellijke arbeidsbemiddeling, maar ook over het versterken van de economische basis van de staat. Het plan omvat aanzienlijke investeringen in opleidings- en stageprogramma’s om werknemers te helpen bij de overgang naar deze nieuwe rollen.
Institutionele ondersteuning en regulering
Naast het direct creëren van banen beoogt het voorstel ook de bescherming van werknemers te industrialiseren. Steyer is van plan de AI Worker Protection Administration op te richten, een nieuw agentschap dat tot taak heeft regels te creëren om de arbeidsrechten te beschermen in het tijdperk van automatisering. Dit orgaan zou vakbondsleiders, academici en technologen omvatten, waardoor een multistakeholderbenadering van de beleidsvorming zou worden gewaarborgd.
Bovendien roept het plan op tot een uitbreiding van de werkloosheidsverzekering om degenen die de overgangsperiode doormaken beter te ondersteunen. Steyer vat dit op als een morele verplichting: “Het is niet onze bedoeling mensen in Californië achter te laten.”
Een groeiend nationaal debat
De aankondiging van Steyer komt te midden van een bredere nationale strijd om AI te reguleren. Terwijl de federale inspanningen gefragmenteerd zijn, beginnen staten en lokale overheden in actie te komen. Senator Troy Singleton uit New Jersey heeft bijvoorbeeld onlangs wetgeving geïntroduceerd die bedrijven die werknemers vervangen door AI verplicht om bij te dragen aan een omscholingsfonds. Op dezelfde manier proberen verschillende federale voorstellen belastingvoordelen aan te bieden aan bedrijven die AI-training aanbieden aan bestaande werknemers.
Interessant genoeg heeft het concept van de ‘token tax’ zelfs binnen de technologie-industrie aan populariteit gewonnen. Dario Amodei, CEO van Anthropic, suggereerde eerder een soortgelijke belasting als een ‘redelijke oplossing’, ondanks dat dit in strijd was met de directe economische belangen van zijn bedrijf. OpenAI heeft ook het idee van een openbaar vermogensfonds naar voren gebracht, wat een teken is van een groeiende consensus dat een vorm van herverdeling nodig kan zijn om het ontwrichtende potentieel van AI te verzachten.
Politieke context en oppositie
Het voorstel staat in contrast met de AI-plannen van Steyer’s Democratische voornaamste tegenstander, voormalig minister van Volksgezondheid en Human Services Xavier Becerra. Terwijl Becerra pleit voor “investeringen in het personeelsbestand en transitiesteun”, ontbeert zijn plan een specifiek financieringsmechanisme, maar vertrouwt hij in plaats daarvan op partnerschappen met de wetgevende macht en de industrie. Becerra betoogt dat “verplaatsing zonder steun verlating betekent”, maar doet geen voorstellen voor de structurele hervormingen die Steyer voor ogen heeft.
Het debat wordt verder bemoeilijkt door de federale pushback. Het Witte Huis heeft gedreigd federale breedbandfinanciering in te houden aan staten die ‘zware’ AI-regelgeving vaststellen, daarbij verwijzend naar een uitvoerend bevel ondertekend door president Donald Trump. Ondertussen richten de door Silicon Valley gesteunde super-PAC’s zich actief op kandidaten die prioriteit geven aan AI-regulering, zoals kandidaat-congreskandidaat Alex Bores uit Manhattan, waarbij de grote financiële belangen worden benadrukt die betrokken zijn bij het vormgeven van de toekomst van de technologie.
Conclusie
Het voorstel van Tom Steyer vertegenwoordigt een significante verschuiving in het politieke discours rond AI, van abstracte regulering naar concrete economische interventie. Door een belasting op gegevensverwerking te koppelen aan directe banencreatie en werknemersbescherming, biedt Steyer een model voor hoe staten de transitie naar een geautomatiseerde economie zouden kunnen beheren. Of deze aanpak aan kracht wint, zal afhangen van het vermogen om innovatie in evenwicht te brengen met sociale stabiliteit in een van ‘s werelds meest dynamische technologiehubs.
