Een machine op printerformaat hielp. Geen supercomputer ter grootte van een voetbalstadion. Een kwantumbox gebouwd door een Britse startup genaamd ORCA. De Tech Universiteit van Denemarken (DTU) heeft het in hun AI-modellen aangesloten. Het werkte. Voor bepaalde taken zelfs beter dan klassieke methoden.
Dat deden ze in de weekenden. Ze gebruikten het overgebleven geld. De meeste wetenschapsfinanciering is rigide. Risicovolle ideeën sneuvelen in subsidieaanvragen. Ze betaalden dus uit eigen zak.
“De meeste innovatieve wetenschap is te eng voor stichtingen.” — Timothy Patrick Jenkins, DTU-professor en projectleider.
Het doel was simpel: nieuwe peptiden genereren. Korte aminozuurketens die zich hechten aan specifieke eiwitten. Vaccin werk. Dingen om medicijnen te ontwikkelen. De AI gokt meestal op basis van gegevens die hij eerder heeft gezien. Maar de kwantumhybride – waarbij kwantumqubits worden gecombineerd met traditionele processors – duwde het model naar onbekend terrein. Vooral waar de gegevens schaars waren.
Is dit een revolutie? Nog niet. Kwantumcomputers zijn nog klein. Onhandig. Duur. Maar het is een begin. Een proof-of-concept. Jenkins kocht het eerst niet. Hij was een grote scepticus. Nu moet hij lachen, maar toen dacht hij dat het nog tientallen jaren zou duren voordat er sollicitaties zouden komen.
Het team richt zich op eiwitten voor immuuntherapie. Goedkoop. Snel. Vaak gefinancierd door Novo Nordisk. Hun hoofdpijn? Vertekening in de gegevens. Medisch onderzoek houdt van westerse genomen. Negeer de rest. Peptiden die daar worden ontworpen, kunnen elders falen. In Afrika. In Azië. De kwantumbenadering zorgde voor meer diversiteit. Zelfs met schaarse trainingsgegevens. Dat doet ertoe.
Raak echter nog niet opgewonden.
Jonathan Funk, een DTU-promovendus, zegt dat ze geen volledig antilichaam konden modelleren. Lang niet complex genoeg. Dit is slechts één stap. Het vinden van een peptide geneest de ziekte niet. Het is geen toverstaf.
De CEO van ORCA, Richard Murray, is het daarmee eens. De industrie beschouwt quantum als ‘wazig’. Ver weg. Waarom? Omdat duidelijk gebruik op korte termijn zeldzaam is. Deze studie? Roman. Het toont nu commerciële toepassing. Ze praten ook met BP over chemie en Toyota over de efficiëntie van auto-ontwerp.
Jenkins wil meer. Grotere modellen. Grotere eiwitten. Verwaarloosde ziekten hebben dit nodig. Normaal gesproken is er geen financiering voor tegengiffen tegen slangenbeten. Tot nu toe? Hij probeert quantum te gebruiken om synthetische gif-tegengiffen te ontwerpen. Een afstandsschot. Misschien.
Het is rommelig. Echte wetenschap is dat vaak wel. De naald kan bewegen. Langzaam. Maar het zou kunnen.
